8/4/91 بازدید از موزه و خانه مقدم

         

         

اگر تصمیم داشتید در یک روز نیمه تعطیل مانند پنج شنبه در کنار خانواده و یا تنهایی برای تجدید قوا و کسب آرامش به گشت کم هزینه و نزدیک بروید، موزه مقدم را پیش نهاد می کنم .

خانه ای که متعلق به احتساب الملک از درباریان سرشناس قاجاریه بوده است. پس از او پسرش محسن مقدم به همراه همسر فرانسوی خود در آنجا ساکن و این خانه را به موزه ای شخصی تبدیل می کند. محسن مقدم باستان شناس، استاد هنر، کلکسیونر اشیاء عتیقه و موزه دار بود و همین عشق به اشیاء و آثار تاریخی باعث شد تا در منزل شخصی اش موزه ای را پایه گذاری کند، که بعد ها لقب گران قیمت ترین خانه جهان را به خود اختصاص دهد.


         

در سال 1279هـ . ش در تهران به دنیا آمد. پدرش محمدتقی خان مقدم ( احتساب الملک ) از کارمندان عالی رتبه کشور در زمان قاجار و مدتی سفیر ایران در سوئیس بود. پدر بزرگش عبدالعلی‌ خان ادیب الملک وزیر علوم ناصرالدین شاه، جدّ او حاجی علی خان اعتماد السلطنه وزیر عدلیه و در واقع بانی و مؤسس دادگستری به شکل امروزی است.

         

او پسر دوم خانواده بود،برادر بزرگترش حسن مقدم و نویسنده نمایشنامه جعفر خان از فرنگ آمده است در جوانی فوت کرد ( حسن در زمان باز کردن درب تابوت فرعون مصر در آنجا حضور داشته که طبق گفته ها به همین دلیل دچار بیماری سل شده و در جوانی از دنیا می رود ). دوره دبستان را در مدرسه تربیت تهران گذراند و در سن 12 سالگی به سوئیس رفت و مدت چهار سال در کالج کلاسیک لوزان تحصیل کرد. با شروع جنک جهانی اول به ایران بازگشت و در دارالفنون ادامه تحصیل داد پس در مدرسه مستظرفه و نزد کمال الملک به تحصیل نقاشی مشغول شد.

         

پس از جنگ (1919) سه سال به فلورانس ایتالیا رفت برای تحصیل در رشته نقاشی، یک سال و نیم را نیز در آلمان به تحصیل هنر پرداخت، مدت 10سال نیز در مدرسه لوور پاریس باستانشناسی خواند.

در جریان جشنهای 2500 ساله شاهنشاهی دکتر محسن مقدم یکی از مشاورین تاریخی این جشن ها شده بود، از کلکسیون پارچه او برای لباس رسمی زنان مهم دربار استفاده شده بود.

                              

                            پلان خانه مقدم ( برای دیدن تصویر در سایز بزرگ بر روی کلیک کنید )

پیشنهاد می کنم حتما در هنگام بازدید از راهنمایان مستقر در موزه کمک بگیرید و به خواندن نوشته ها بسنده نکنید. زیرا جای جای و بند بند این خانه حرف برای گفتن دارد. به غیر از این آداب موزه گردی نیز ایجاب می کند تا حرف هایی را نیز از زبان راهنمایان بشنوید.

         

بخش اول: اتاق پذیرایی تابستانی، که محلی بوده برای پذیرایی از میهمانان استاد وهمین تور جلسات کاری، در حال حاضر نیز تعداد زیادی از اشیاء موجود در کلکسیون استاد مقدم در این اتاق و با طبقه بندی مناسب در ویترینهایی به نمایش در آمده

  

         

         

تمام اشیائی که در ویترین ها می بینید حاصل تلاش و دلسوزی چندین دهه دکتر مقدم است. اشیائی که به سبب وجود آنها حتی تهمت دز فرهنگی نیز به دکتر مقدم داده بودند و طبق گفته خود ایشان بارها شنیده بود که می گویند او خیلی از این اشیاء را در کاوشهایش به دست آورده در صورتی که این حرف به هیچ عنوان درست نیست.

  

او از دوران نوجوانی به جمع آوری اشیاء قدیمی علاقه داشته، خیلی از آنها از دوره گردان و دست فروشانی که میدیده و یا قاجاریانی که در اوایل دوران پهلوی به دلایل مالی اقدام به فروش این لوازم می کرده اند خریداری و آنهارا دسته بندی و در کلکسیونش نگه داری می کرده است. او بارها در زمان تخریب منازل قدیمی در محل حاضر و با پرداخت مبلغی صاحبان آن خانه ها را راضی می کرده تا قبل از تخریب منزل به او اجازه دهند تا بخشی از کاشی کاری و یا دیگر بخشهایی که ارزش و جنبه تاریخی داشته از آن محل به اینجا منتقل کند. خلاصه اینکه او و همسرش به خاطر عشقی که به فرهنگ این سرزمین داشته اند سالها مشغول جمع آوری و حفظ این اشیاء و خانه بوده اند.

         

         

                                       

برای آشنایی با دکتر محسن مقدم و همسرش پیشنهاد می کنم تا مقاله ای کوتاه که توسط آقای اسماعیل جمشیدی تهیه شده و در ماهنامه بخارا به چاپ رسیده را بخوانید. این مقاله در پائین قرار داده شده کمی صبور باشید تا بارگذاری شود . اگر در بارگزاری مشکل وجود دارد می توانید از اینجا دانلود کنید.

         

                            

                                                  لوازم شخصی دکتر مقدم

بخش دوم: در حیاط این خانه سه سبک از باغهای جهانی را می شود دید: باغ ایرانی، باغ ژاپنی و باغ های الحمرا اسپانیا

         

نمونه ای از باغهای ژاپنی که یکی از ارکان اصلی آن سنگ است، نیلوفر آبی و ماهی قرمز نیز همیشه در آنها دیده می شود البته چه بهتر بود آب این برکه کوچک را زودتر تعویض کنند ماهیان بیچاره گناه دارند.

         

این هم نمونه ای از باغ ایرانی: باغچه ها، و حوض در وسط از خصوصیات بارز باغهای ایرانیست

                                     

این نیز آبنما و استخریست که دکتر مقدم و همسرش سلما در سفر به اسپانیا و با الهام از باغهای الحمراء اسپانیا در مقابل ایوان قاجاری ساخته اند.

بخش سوم: اتاقهای نشیمن و پذیرایی زمستانی که دارای تزئینات و اشیاء منحصر به فردیست

          

اینجا اتاق پذیرایی زمستانه است. کاشی ها  و شومینه کنار دیوار متعلق به قصر فیروزه (قصر سگلی ناصرالدین شاه) می باشد که در زمان تخریب آن به دستور رضا شاه دکتر مقدم مقداری از آنها را به این محل منتقل کرده

         

این اتاق دارای گچ بری و آینه کاری بسیار زیبا و منحصر به فردیست که نشان از سلیقه و حوصله صاحب آن دارد. بسیاری از تزئیناتی که در زمان حیات و سکونت دکتر و همسرش در این خانه به آن اضافه شده یا توسط شخص ایشان و یا با نظارت مسقیم ایشان صورت گرفته است.

         

داخل این ویترین مدالهایی‌ را که استاد به مناسبتهای مختلف دریافت کرده به نمایش گذاشته شده، یکی از معروفترین آن نشان لژیون دونور فرانسه است که توسط ژنرال دوگل به او اهداء شد.

  

این محراب و نقاشی دیواری زیبا با طرح گل و مرغ مربوط به دوره زندیه، از خانه ای در حال تخریب در اصفهان خریداری و در این مکان نصب شده است. گچبری و آینه کاریهای زیبای داخل این اتاق نیز بسیار زیبا و دیدنی هستند. 

                           برای کسب تجربه ای مجازی تصویر 360 درجه زیر را نگاه کنید.

         

تصویر نصب شده بر روی دیوار متعلق به ناصرالدین شاه قاجار و در ابعاد و سایز واقعی او ( زمانی که قد او 175 سانتی متر بوده ) توسط استاد حسن افشار نقاشی شده است. از این تابلو سه نمونه در جهان موجود است یکی در بریتیش موزیوم انگلستان، دومی در کاخ گلستان و نسخه سوم نیز تابلوی موجود در خانه مقدم است که توسط شخص ناصرالدین شاه به ادیب الدوله پدر بزرگ دکتر مقدم اهداء شده است.

         

در هنگام سفر ژنرال دوگل به ایران دکتر مقدم و همسرش سلما راهنمای فرهنگی او بوده اند. همچنین همانطور که گفته شد او موفق به دریافت نشان لژیون دونور از طرف دولت فرانسه گردید.

                                       

 دیوار تجدد، در گذشته این دیوار به این صورت نبوده است بلکه یک دیوار بلند و پیوسته که قسمت اندرونی و بیرونی منزل را از هم جدا می کرده است بعدها زمانی که دکتر مقدم تصمیم به ایجاد تغییرات اساسی در خانه شد این دیوار را به کمک مهندس هوشنگ سیحون یکی از شاگردانش به این صورت تغییر داد. تندیس های حجاری شده به کار رفته در پایه این ستون ها  مربوط به کاخ خواهر ناصر الدین شاه است  که در زمان تخریب از آن منتقل شد.

                                      

این کاشی شیر و خورشید در قسمت حوضخانه این خانه و یکی از با ارزش ترین قطعات این پازل بزرگ محسوب می گردد. طبق گفته خود دکتر مقدم این کاشی شیر و خورشید مربوط به دوره مغول است و دو عدد در دنیا وجود دارد، یکی همین کاشی و دیگری در موزه لوور نگهداری می شود. نشان شیر و خورشید از دوره مغول جنبه ملی پیدا کرده و طرح پرچم ایران از آن اقتباس شده.

                          برای دیدن نمایی زیباتر از حوضخانه پیشنهاد می کنم تصویر 360 زیر را نگاه کنید.


حوضخانه - موزه مقدم in Tehran

         

بخش چهارم: ساختمان برج که در سال 1345 با کمک دکتر ابوالقاسمی به شکل قلعه های قرون وسطی اروپا ساخته شده، هدف دکتر مقدم از ساخت آن به نمایش درآوردن بخشی از هنرهای‌ مردمی ایران بوده است. این ساختمان دارای بخش های متعددی از جمله، اتاق کدخدا، حمام با کاشی های قاجاری با موضوع استحمام، اتاق صدف و ... می باشد.

         

راه پله های برج پوشیده شده با کاشی هایی مربوط به کاخ های دوران قاجار

            

لباسها، لوازم و ادوات مورد استفاده دراویش که در طبقه همکف ساختمان برج به نمایش در آمده

           

تصویر سمت راست تعدادی از چپق های مربوط به کلکسیون محسن مقدم را نشان می دهد. تصویر سمت چپ هم با اینکه بد آموزی داره باید بگم که (( حقه ی وافور )) است.

         

قابل ذکر است دکتر مقدم یکی از بنیان گذاران دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و همچنین طراح آرم دانشگاه تهران می باشند. آرم دانشگاه تهران توسط دکتر مقدم طراحی و با اعمال تغییرات اندکی توسط استاد ممیز اجرا شده است.

                                       

 

                             



تاريخ : ۱۳٩۱/٤/۱٢ | ٥:۳۳ ‎ب.ظ | نویسنده : آرش ملکی مجد | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.